Wat is Focusing?
Focussen is een vaardigheid en een creatief proces. Je richt je aandacht naar binnen en zoomt in op wat lichamelijke voelbaar is bij een bepaalde gebeurtenis of situatie die emotioneel van betekenis voor je is, of nog lading heeft. Je kunt leren een gevoel in je lichaam waar te nemen dat vaak nog onduidelijk of vaag is. Door zo je aandacht naar binnen te richten, kunnen gevoelens duidelijker worden, Focusing kan je helpen om bepaalde keuzes te maken of meer richting groei te bewegen in je leven. Sommige mensen gaan al van nature meer op deze manier met zichzelf om, anderen kunnen het beslist leren.

Hoe?
Focussen helpt je om op een eenvoudige wijze in contact te komen met wat je lichaam je wil vertellen. Iemand die focust (of dat met hulp van een erkend begeleider doet) geeft aandacht aan de felt sense. Dit is het totaal ervaren gevoel vanbinnen in het lijf over een situatie of onderwerp dat speelt. Het is dus geen emotie, hoewel een sterke emotie vaak het eerste is wat je lijf opmerkt. Maar de felt sense draagt veel meer informatie in zich. Het lichamelijk ervaren gevoel van een situatie of probleem, heeft vaak even tijd nodig om zich te laten voelen en vervolgens te beschrijven met  je eigen woorden die als het ware eruit opkomen. Door met je aandacht bij dit ervaren geheel gevoel van een thema of probleem te blijven, kan het langzaam duidelijk worden voor jezelf. Je ‘luistert’ naar de sensaties van het lichaam, dit is hoe ons lichaam communiceert, dit doet het lichaam niet met woorden, maar het laat ons weten hoe het ermee is door middel van lichaamssensaties; spanningen, verkramping, hitte, een gevoel van weg willen of je klein willen maken, gevoel van een brok in de keel etc. Voorbeeld:  ‘wanneer je aan je nieuwe collega/klasgenoot/buurman denkt, komt er steeds een vage, bedrukkende spanning op in je buik die je liever niet wilt voelen’  of: ‘na een emotioneel gesprek met je vader/moeder/zus blijf je een brok in je keel voelen, iets voelt nog niet afgerond, maar je weet nog niet precies waardoor’. Focussen op zo’n situatie helpt je te erkennen wat je precies dwars zat en helpt je erachter te komen wat het is dat je nu zo raakte in de situatie. Het simpelweg erkennen van gevoelens, zorgt voor helderheid en dit geeft een daadwerkelijke lichamelijke verandering, het voelt lichter, kleiner etc. Het doel van is niet om tot oplossingen te komen, hoewel dat soms ook kan gebeuren spontaan, maar helderheid te verkrijgen.

Achtergrond
Focusing als methode is ontstaan in de jaren zestig en is het levenswerk van Eugene Gendlin, een Amerikaanse hoogleraar in de psychologie en filosofie. Hij en zijn team van wetenschappelijk onderzoekers hebben vele analyses verricht op gesprekken tussen cliënt en psychotherapeut. Ze namen waar dat “de succesvolle cliënt” op een bepaalde manier met zijn problemen en zichzelf omging. Deze cliënt besteedde aandacht aan vaak nog vage innerlijke signalen; de hierboven beschreven waarneembare, maar nog vage gevoelens. Hij tastte van binnen af hoe iets aanvoelde, emotioneel én lichamelijk. Dit was te zien doordat hij langzamer ging praten en naar woorden zocht om iets te beschrijven. Hij checkte als het ware van binnen of het klopte wat hij zei. Soms maakte hij hierbij ook nog ondersteunende gebaren die refereerden aan een lichamelijk gevoel. Dit alles deden de niet-succesvolle cliënten niet. Deze mensen namen ook niet woorden van de therapeut over, maar bleven zelf in contact met het gevoel omtrent de situatie en gaven hun eigen woorden eraan. Ook vielen ze niet volledig samen met het gevoel, zodat ze helemaal overspoeld werden, die afstand is te dichtbij. Maar ook waren ze er niet te ver vandaan, dan kun je namelijk ook geen contact hebben en zodoende vanbinnen iets beluisteren. De juiste innerlijke afstand is dus ‘naast iets’ zijn. En op een vriendelijke manier. Op deze wijze is het mogelijk om ook naast zeer moeilijke of pijnlijke innerlijke ervaringen te zijn. Dit helpt bij het proces van verwerking, waardoor je leven nu wat lichter of makkelijker voelt, ondanks hele zware (verlies) ervaringen uit het verleden.
Gendlin en zijn team bedachten dat deze bepalende attitude, die sommige cliënten meer van nature hebben, misschien ook wel was aan te leren. En naar aanleiding van verdere bevindingen daarna, is het Focussen als een zelfstandige methode ontwikkeld en door andere onderzoekers (wereldwijd) aangevuld. Hier lees je meer achtergrond informatie.

Marijke Clabbers-Beldman heeft de 1jarige opleiding tot erkend Focusbegeleider gevolgd bij Drs. Marion van den Boogaard, psychologe en senior Focustrainer bij Psychologiepraktijk Sentir in Nijmegen.