Ga naar de inhoud

Oncologiefysiotherapie

Wat is oncologiefysiotherapie

De oncologiefysiotherapeut biedt fysiotherapeutische behandeling en begeleiding van patiënten met kanker. Operaties, chemotherapie, bestralingen, immunotherapie of een stamceltransplantatie kunnen allemaal specifieke bijwerkingen veroorzaken. Veel voorkomende bijwerkingen zijn vermoeidheid, pijnklachten, conditie- en krachtverlies, gewrichtsklachten, gewichtstoename- of afname, botontkalking, concentratieproblemen, stress- of angstklachten of depressieve gevoelens. De oncologiefysiotherapeut kan zowel in de curatieve fase (als de behandeling gericht is op genezing) als in de palliatieve fase (als genezing niet meer mogelijk is), maar ook in de terminale fase veel voor patiënten betekenen. In deze laatste fase kan bijvoorbeeld voor meer comfort gezorgd worden door ademhalings- en ontspanningsoefeningen, massagetherapie of advisering met betrekking tot (lig)houding. Uit onderzoek is gebleken dat het belangrijk is om te blijven bewegen voor, tijdens en na de medisch oncologische behandeling. Bewegen voorafgaand en tijdens de behandelingen kan ervoor zorgen dat u sterker en fitter het behandeltraject ingaat, maar kan ook helpen om minder last te hebben van angst, depressie, vermoeidheid en lymfoedeem. De fysiotherapeutische behandeling richt zich dan bijvoorbeeld op trainen tijdens chemotherapie om kracht en conditie zo optimaal mogelijk te houden en vermoeidheidsklachten te beperken. Een ander voorbeeld is het oefenen en verbeteren van de beweeglijkheid van de schouder om bijvoorbeeld de uitgangspositie aan te kunnen nemen voor bestraling van het borstgebied. Bewegen kan ook zorgen voor een betere nachtrust en een sterkere kwaliteit van de botten.  

Intake & behandeling

Tijdens de intake wordt allereerst goed in kaart gebracht welke klachten er zijn en wat de oncologiefysiotherapeut hierin kan betekenen. De behandeling kan bestaan uit: 

  • Krachtoefeningen met als doel om spierkracht en functie te herstellen of verbeteren. 
  • Conditietraining met als doel om het uithoudingsvermogen te verbeteren en hierdoor activiteiten langer en makkelijker vol te kunnen houden. 
  • Oefentherapie gericht op het verminderen van vermoeidheidsklachten. Vermoeidheid is een veelvoorkomende bijwerking van de medisch oncologische behandeling. We weten inmiddels uit onderzoek dat oefentherapie onder begeleiding van een gespecialiseerd fysiotherapeut een belangrijke bijdrage kan leveren aan het verminderen van vermoeidheid. Ook kan een ergotherapeut gericht advies geven over vermoeidheid en energiemanagement. Tot slot is de Untire Now app speciaal ontwikkeld voor mensen met kanker die te maken hebben met vermoeidheidsklachten. 
  • Oefentherapie gericht op het verbeteren van de beweeglijkheid van spieren en gewrichten (mobiliserende oefeningen en rekoefeningen). 
  • Litteken- en bindweefselbehandeling. Als er sprake is van littekens of verklevingen door operaties of bestralingen, kan dit behandeld worden met specifieke litteken- en bindweefseltechnieken of speciale tapetechnieken.  
  • Oedeemtherapie bij lymfoedeem.  
  • Ademhalings- en ontspanningsoefeningen.  
  • Informatie en advies over zelfmanagement, hulpmiddelen en mogelijkheden om zelfstandig te blijven bewegen en actief te blijven, eventueel onder deskundige begeleiding. Zo zijn er bijvoorbeeld verschillende organisaties die yoga, pilates, tai chi of hardlopen bij kanker aanbieden zoals het Marikenhuis (inloophuis voor mensen met of na kanker) of Recovery run (hardlopen en bootcamp onder specifieke begeleiding).

De invulling van het behandelplan is uiteraard volledig in samenspraak en passend bij uw persoonlijke situatie en doelen.

Omdat er vaak een samenhang is tussen bepaalde klachten en beperkingen, werkt de oncologiefysiotherapeut regelmatig samen met bijvoorbeeld een diëtist, ergotherapeut, psycholoog of podotherapeut. In het Oncologie Netwerk Zuid Gelderland zijn gespecialiseerde hulpverleners in lokale oncologienetwerken in deze regio verenigd. 

Vaak krijgt u vanuit het ziekenhuis al een verwijzing voor fysiotherapie mee van uw behandelend arts of gespecialiseerd verpleegkundige, maar ook de huisarts kan een verwijzing voor oncologiefysiotherapie uitschrijven. 

Eefje Boeijen-Yih is MSc. Oncologiefysiotherapeut. Zij heeft een driejarige masteropleiding gevolgd en is aangesloten bij het Oncologie Netwerk Zuid Gelderland, de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen de Lymfologie en Oncologie, Onconet en AYA Zorg Nederland.  Hier kunt u direct een afspraak met Eefje plannen.

AYA Zorg Nederland

Fotograaf: Chantal Spieard

AYA Zorg Nederland is een netwerk voor jongvolwassenen tussen de 18 en 40 jaar die te maken krijgen met kanker. Deze ‘Adolescents & Young Adults’ hebben niet alleen behoeft aan medisch oncologische zorg, maar ook aan zorg die passend is bij hun levensfase en de thema’s die hierbij belangrijk kunnen zijn zoals vruchtbaarheid, werk en  relaties. Vanuit de eerstelijns fysiotherapie wordt er allereerst gekeken naar iemands hulpvraag welke vaak op het gebied ligt van fit worden of welke sporthervatting uiteindelijk weer mogelijk is. Het gaat in de behandelingen niet alleen over het opbouwen van kracht en conditie of het verminderen van vermoeidheid, maar ook over het herwinnen van zelfvertrouwen, eigen regie en energiemanagement. Ook is er ruimte om andere relevante onderwerpen te bespreken. 

Leefstijl bij kanker

De laatste jaren is er veel meer aandacht voor leefstijl bij kanker. Het is enerzijds natuurlijk ontzettend waardevol om te weten op welke manier je zelf invloed op sommige klachten kan uitoefenen. Anderzijds is er zoveel informatie beschikbaar dat het lastig is om het overzicht te bewaren en is moeilijk te beoordelen welke adviezen goed onderbouwd zijn. Stichting kanker.nl en de Vereniging Arts & Leefstijl hebben in 2026 een nieuwe versie van het leefstijlroer uitgebracht. “Het Leefstijlroer bij kanker biedt zorgprofessionals handvatten om het leefstijlgesprek te voeren in de spreekkamer. Tegelijkertijd krijgen mensen die leven met en na kanker hiermee een praktisch en overzichtelijk hulpmiddel dat inzicht biedt in wat zij zélf kunnen doen op het gebied van voeding, beweging, slaap en andere leefstijlthema’s (bron: kanker.nl)” Meer heldere en betrouwbare achtergrondinformatie over leefstijl bij kanker is hier te vinden. 

Juist omdat er zoveel informatie beschikbaar is waarvan de betrouwbaarheid niet altijd even duidelijk is, heeft onder andere het Rijnstate Ziekenhuis het Spreekuur Integrative Medicine opgericht. Een spreekuur waarin vragen over leefstijl en aanvullende zorg buiten het ziekenhuis gesteld kunnen worden. Vragen over bijvoorbeeld supplementen, het gebruik van wietolie, yoga of acupunctuur. Ook als u in een ander ziekenhuis onder behandeling bent maar vragen over dit soort thema’s hebt, kunt u terecht in het Rijnstate Ziekenhuis. Meer informatie vindt u hier.

Bron: kanker.nl

ONZE SPECIALISATIES

Ervaringen

Heeft u nog vragen
of wilt u direct een afspraak maken?

Fysio Flores
Hugo de Grootstraat 39
6522 DD Nijmegen
024 – 679 1645
info@fysioflores.nl

Direct een afspraak maken

Openingstijden:

Maandag:       07:00  –  18:00
Dinsdag:         08:00  –  17:00
Woensdag:     07:00  –  18:00
Donderdag:    07:00  –  18:00
Vrijdag:           08:00  –  17:00

Alle rechten voorbehouden Fysio Flores 2025